«کوچیل»

«کوچیل»
ئیمرو” داوار دویرو ” بی
” داوارم “گُجه ر،ئما
” کُرنگ ” دُنیام فره کلنگه
چیه مم تیژه
تا په رِ پاسه مُینم
“شه له مه ” دلم ئر روی دنیا وازه
” کوچیل ” طاقتم هره نگ کوی گرینه
“ته مارزو ” ه لم چوی ” له ته مال ” هان ئه ر وه رِ بار
” ماریِ ” ئراده م چوی ” چیت ” قایربه گی
وه به ن ره نگ نجابت چنیایه
” حسوین ” ئیلم ” دولت بایِ ” ریویاره
“ساویلکه ” ل خیالم
“ته جیر ” گرم ئو نرمِ “چرایی ” وه کامونه
وه ” موکِ ” ئُمید، ئیمرو ئو صوئه میه م ئیِ ده مِ یه ک
فکرم ئه ر قیِ ” که موتره ” بیه سه دار

“چله گه” ویروشه ی گرمه سیر ئو ایلاخم
چه نگ داسیه ر ریشی دار به لی
تا مه ژیم ” شیرواریِ ” نون ئو نمه ک
وه گه رد ئیل ئو دویمُنم نمُرم
دنیا چوی ” بره گه ” ، ئیمه ریویاریم
۱٫ داوار دویرو به وصل کردن همه ی قسمتهای سیاه چادر به هم گفته می شود.
۲٫ مجموعه ای از خانواده های عشایر که در یک جا و دور هم چادر می زنند کرنگ نامیده میشو.
۳٫ قسمتهای اضافی سیاه چادر که از دو طرف بر روی چیت قرار می گیرد شه له مه نام د ارد.
۴٫کوجیل چوبی پهن که بر روی حسوین قرار می گیرد تا سیاه چادر بر افراشته شود.
۵٫ به معنای آرزو و خواسته
۶٫ سیاه چادرهای بسته شده که وسایلی مانند خسوین و کوچیل در میان آنها قرار گرفته وبه طور خاصی پیچیده می شود تا هنگام کوچ بر روی اسب یا استر قرار گیرد
۷٫ ماریِ کهنگام کوچ چیتها را به دور میخها و دیگر چوبهای سبک سیاه چادر می پیچن و به صورت دو لنگه در می آید که به آن ماریِ می گویند.
۸٫ نوعی چیت بلند و با وقار و گرانقیمت که احتمالا شخصی به نام قادر بگ آنها را می ساخته است.
۹٫ ستونهای سیاه چادر.
۱۰٫ تعارفی که مردم ایلات هنگام عبور از کنار چوپانهایی که همراه گوسفند هستند بر زبان می آورند.
۱۱٫ساویلک:بره ی تازه به دنیا آمده است
۱۲٫ ته جیر = تحجیر/جای بره ها
۱۳٫چرایی/بره هایی که برای اولین بار علف می خورند تا کم کم عادت کنند.
۱۴٫موک= میخهای چوبی کوچک برای اتصال دو تخته ی سیاه چادر.
۱۵٫ بلند ترین نقطه ی سیاه چادر که در هر سمت آن وجود دارد.رخی باورهای مردم هنگام زایمان زنان ارتباطی با این که موتره د ارد.

(مهدی زینی)

مهدی زینی

من مهدی زینی ا صلانی متولد 1337-الشتر ،کارشناس زبان و ادبیات فارسی ،دبیر باز نشسته ی آموزش و پروش ،نویسنده ی دو کتاب رد پای پیشینیان «فرهنگ عامه ی لکی» و کتاب شرح و بیان توصیفی برخی واژه های لکی که هر دو در دست چاپ هستند.هم اکنون در مورد معرفی زبان و فرهنگ لکی فعالیت می کنم.

شما ممکن است این را هم بپسندید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+ 14 = 22