«گِرین پِرین /gerin perin »

 

«گِرین پِرین /gerin perin »

این اصطلاح لکی قبل از هر چیز باید گفت نفرین و دعایی منفی است. وقتی از کسی به خاطر اذیت و آزار یا انجام کار ناشایست که مورد قبول عامه و پدر و مادرها نیست ،مستوجب این نفرین می شود.

و اما معنای آن : « گر»به معنای آتش شدید است.پسوند « ین» نسبت را می رساند .

«پِرین» واژه ای مهمل است که همراه گِرین و برای تاکید و تشدید نفرین آمده است .همانند قندان مندان و…..

زمانی برای اینکه غیر مستقیم و به طور مزاح بخواهند به کسی به خاطر عمل یا سخنی تلنگر بزنند ، می گویند : «گِر بگری » یعنی آتش بگیری.

واژه ای لکی با همین تلفظ و همین رسم الخط داریم که معنایی متفاوت با مورد بحث ما دارد و آن به معنای لحظه و زمان اندک است.

در زبان لکی گاهی این گونه همکردها مهمل نیست و تاکیدی است بر موضوع و معنایی گسترده تر.

همانند اینکه برای پیراهن راحت و آسوده و مناسب پوشیدن در همه ی شرایط از اصطلاح «آمون دامون» استفاده می کنیم.

گاهی هر دو همکرد معنایی در ارتباط با موضوع دارد.مانند : «خِرین خافل»

که همکرد اول به معنای از خود غره بودن و همکرد دوم به معنای غافل و بی توجهی است.در مجموع هر گاه کسی بدون اینکه به موضوعی فکر کند یا از مخیله اش عبور کند دچار آن شود ، می گوید : «مِ خرین و خافل نیشدوییم» که…..

در مجموع این نفرین مفهومی آنی و عن قریب دارد به این معنا که الهی به آتش فوری دچار شوی ، از آن بر می آید.چیزی شبیه « یه ساعتی» یا همان سکته ی قلبی که آنی و فوری است.

مترادف آن در زبان لکی «گرون» است.در شعری فولکلور می خوانیم :

گرون گرتمه چوی هریز مرز     مر خاموشم کِی سوزی بالا برز

 

#مهدی_زینی

 

http://telegram.me/farhangelakI

 

مهدی زینی

من مهدی زینی ا صلانی متولد 1337-الشتر ،کارشناس زبان و ادبیات فارسی ،دبیر باز نشسته ی آموزش و پروش ،نویسنده ی پنج کتاب 1.رد پای پیشینیان «فرهنگ عامه ی لکی» 2. کتاب چپرا شرح و بیان توصیفی برخی واژه های لکی 3.کتاب سالفه یا مینی مالیست لکی 4. مجموعه ی شعر لکی به نام کژاوه هویر 5. مجموعه ی شعر فارسی به نام ورینجه که هر پنج به چاپ رسیده اند.هم اکنون در مورد معرفی زبان و فرهنگ لکی فعالیت می کنم.

شما ممکن است این را هم بپسندید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

88 + = 98