کر داوت زه مو دار

+کر داوت زه مو دار
کرداوت واژه ای لکی از دو جزء “کر “kerr “به معنای خط و شیار و “داوت “(داوود)ترکیب شده است.در بعضی نقاط لکستان واژه ی “زه مودار” را هم به آن می افزایند. “زه مو دار” به معنای صاحب و ولی امر ودارای نفوذ معنوی و قلبی در میان مردمان همه ی زمانهاست . در مجموع کر “داوت زه مودار” حصنی است که مردم را در پناه خود نگه می دارد. مترداف “کر”در زبان لکی “شیک” است که ان را به عباس نسبت می دهند ومنظور از عباس حضرت ابو الفضل(ع) می باشد ومی گویند به این سه شیک عباس قسم.گاهی هم برای سوگند خوردن وخود را پاک نشان دادن رو به قبله می ایستند وسه (خط،شیک،کر)می کشند ومی گویند به این سه خط قسم که…گاهی هم به طرف امامزاده یا قبله سه گام بر می دارند وسوگند یاد می کنند.در هر صورت منظور اصلی یادی از “کر داوت” است که می تواند مایه ای از دوران باستان داشته باشد.
“داوود” یکی از اسطوره های لک است و اسم فردی بوده است از بزرگان اهل حق و لک بوده است .”داوود یا داوت ملقب به داوت کاو سوار”به خاطر اسب سفیدش کاو سوار نامیده می شد. داوت در درگاه سلطان اسحاق یا سلطان سحاک بوده است و توسط این سلطان ،جهت ارشاد مردم انتخاب گردیده است . مزار این عارف سر پل ذهاب در منطقه ای به نام کل داوت قرار دارد .او دارای کرامات بسیار بوده است ودر میان لکها دارای احترام وتقدس فراوان است،لکها به داوت کاو سوار قسم یاد می کنند. خطی که با چوب بر روی خاک می کشیدند و می گفتند این کر داوت بین ما حکم می کند و کالا را به کسی می دادند و این کر کار سند و سفته وچک وضامن معتبر را می کرد. داوت از مردان و مشاهیر بزرگ و عالیقدر اهل حق می باشد.مردم از همان زمانه کر داوت را که مقدس و اثریست از فردی دارای قدرت معنوی ودینی ، نگهبان وحافظ مردمان دانسته اند ودر مقام دعا برای افراد آرزوی کر داوت می کردند.کر داوت وه دورت یا کر د اوت زه مو دار وه دورت.
ایریَمَن یکی از ایزدان زردشتی است ،این ایزد درسرایی در آسمان به سر می برد که (خانمان ایریمن)خوانده می شود.هنگامی که از آسمان فراخوانده می شود ،به زمین می آید ونه شیار در زمین می کشد……و منظور از آنها پاک کردنِ ناپاک (بیماری) وباز گرداندن تندرستی بر بیمار از راه فضیلت نیرنگ و نثره ی ورجاوند است.در وندیداد فرگرد ۱۷،بخش ۱ ، بند ۵ و ۶ هنگامی که در مورد پنهان کردن ناخن در زمین وجلوگیری از آلوده شدن دیگران به نا پاکی، اهوره مزدا به زردشت پاسخ می دهد،می گوید:پس آنگاه گودالی به ژرفای ده انگست در زمین سخت وبه ژرفای دوازده انگشت در زمین نرم بکن وناخن را در آنجا فرو بگذارو……سپس با کاردی فلزی سه یا شش یا نه” شیار” گرداگرد آن گودال بکش ونیایش “اهون ویریه” راسه یا شش یا نه بار بخوان.(وندیداد،بند ۶،فرگرد۱۷)در اینجا به باورهای مردم در مورد ناخن وطریقه ی نظافت وبهداشت کاری نداریم ومقصود ما کشیدن شیار یا خطهایی است که جنبه ی دینی دارد ومردم آن را به پاکان و مقدسین نسبت می دهند.می توان اینگونه برداشت که کرد که کر کشیدن ریشه در اعماق تاریخ ایران باستان دارد ودر زمان ما به وسیله ی یکی از مقدسین نمود پیدا کرده است.
(مهدی زینی)

مهدی زینی

من مهدی زینی ا صلانی متولد 1337-الشتر ،کارشناس زبان و ادبیات فارسی ،دبیر باز نشسته ی آموزش و پروش ،نویسنده ی دو کتاب رد پای پیشینیان «فرهنگ عامه ی لکی» و کتاب شرح و بیان توصیفی برخی واژه های لکی که هر دو در دست چاپ هستند.هم اکنون در مورد معرفی زبان و فرهنگ لکی فعالیت می کنم.

شما ممکن است این را هم بپسندید

۴ پاسخ‌ها

  1. امیر اعظم گفت:

    سلام و دست مریزاد
    آقای زینی بنده قبلا شنیده بودم ریشه این عبارت برمیگردد به معجزه حضرت داوود که دور افرادی که بیماری سرع داشتند خطی میکشید و بهبود میافتند.
    هنوز هم این عمل رایج است.
    آیا شما تایید میفرمایید؟

    • مهدی زینی گفت:

      اقای مهندس این د اوود با داوود پیغمبر متفاوت است ایشان از بزرگان یارسانی و اهل حق بوده اند. و باورهای در مورد ایشان بین مردم وجود ارد.

  2. راضیه گفت:

    مرسب بابت مطلب بسیار خوبتان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

46 + = 53