«چند واژه ی مشترک زبان لکی وزبان پهلوی»

+«چند واژه ی مشترک زبان لکی وزبان پهلوی»
«کُریِ بر / kore ber»
«کُریِ»واژه ای لکی است، به معنای کره اسب وخر.«کُری بر»وسیله ایست که برای از شیر گرفتن کره اسب و الاغ از آن استفاده می شود .این واژه درزبان فارسی «کره »است ودر زبان پهلوی به شکل ،کورَّگ= kurrag کره اسب ـ خر ,کورَک= kurak کره اسب ،آمده است.واژه ای دیگر در لکی هست که به نام نوزاد ملخ است و آن ، «کُرک /korek»است.
«شه ک »
«شه ک»واژه ای لکی و به معنای گوسفند دوساله (نر یا ماده) دلالت دارد.گوسفند دوساله ی نر به «شه ک وره ن» موسوم است و ماده ی آن «شه ک مائا» نامیده می شود.در زبان پهلوی به شکل «کورشک / kurushk » =میش بزرگ آمده است.
«کُل»
«کُل/ kol» واژه ای لکی و به معنای کوتاه است. در فرهنگ پهلوی این واژه به شکل زیر آمده است.کول دومب= kul dumb دم کُل، دم کوتاه )کول= kul ( لکی: کُل)کوتاه /کوک دومب= kuk dumb دم کوتاه، کوتاه دُم /کوک گَرزَک= kuk garzak مار گرزه کوچک
«قُله /qolah »
«قُله»واژه ای لکی و به معنای ملخ است.یکی از سالهای تقویم شفاهی لکها از روی همین ملخ تعیین شده است وآن سال «قله سال »است. مرحوم عینشاه سوری یکی از شاعران طنز پرداز الشتر در این مورد شعر طنزی سروده است .مطلع آن بیت زیر است:
قله ئور جمیا ئی زیو تا که م / ئی مابین خاک ئرو ئو ئه جه م
در زبان پهلوی به شکل ،«کولَک= kullak ملخ /کولَگ= kullag ملخ»آمده است.
منابع : فرهنگ پهلوی . به کوشش ژاله آموزگار و دیگران/
(مهدی زینی)

مهدی زینی

من مهدی زینی ا صلانی متولد 1337-الشتر ،کارشناس زبان و ادبیات فارسی ،دبیر باز نشسته ی آموزش و پروش ،نویسنده ی دو کتاب رد پای پیشینیان «فرهنگ عامه ی لکی» و کتاب شرح و بیان توصیفی برخی واژه های لکی که هر دو در دست چاپ هستند.هم اکنون در مورد معرفی زبان و فرهنگ لکی فعالیت می کنم.

شما ممکن است این را هم بپسندید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

36 + = 39