وِره ن

+وِره ن
“وِره ن” واژه ای است لکی به معنای قوچ .در زبان لکی هر گوسفند نری را “وره ن” نمی گویند،آنچه شایسته ی وره ن بودن است، از زمانی که بره است طی مراسمی از میان گله ی نرها به عنوان وره ن انتخاب می شود.این نوع گوسفند در زمان جوانی “شه ک وره ن”نامیده می شود.هدف ما در اینجا نمایاندن ریشه ی باستانی این واژه است،اما به طور خلاصه شمه ایی از آن را بیان می کنیم.مراسم به این شکل است که “کلیره” ای(نانی کوچک ومخصوص ودایره شکل) را روی زمین قل می دهند وبه پای هر گوسفند نر که بخورد به عنوان “وره ن”انتخاب می شود وتا سن بلوغ مشمول انواع خدمات ویژه می شود،تا زمانی که برای باروری گله مورد استفاده قرار گیرد.گاه برای گله ای بزرگ چندین “وره ن “انتخاب می شود.عموما سعی می شود از میان نژاد اصیل ومعروف انتخاب شود تا گله ی آینده تنومند ومرغوب باشند.کار این “وره ن”باروری گله است وباید موجودی قدرتمند با میل جنسی زیاد باشد.با توجه به این مقدمه واژه ی “وره ن”ریشه ی باستانی دارد.در زبان پهلوی “وَرَنَ” به معنای هوس و شهوت ودر ادبیات پهلوی نام دیو هوس وشهوت مخصوصا شهوت جنسی است.در اوستا این واژه به عنوان دیو نیامده است، اما بندهشن که به زبان پهلوی نوشته شده ودر مورد لغات زیادی به ما کمک می کند، آن را دیوی می داند که (بد مالی)کار زشت جنسی می کند وآن را ورن گمراه کننده می خواند.(بندهشن ۱۳۰).
در اوستا از “وَرِنَ” به عنوان سر زمین دیوها نام برده شده است واز بین بردن آنان را آرزوی مردان ایران زمین می داند.در هر صورت ارتباط میان معنای پهلوی این دیو وسرزمین “ورن “اوستایی به جستجو وپژوهش فراوان نیاز دارد.
در وندیداد فر.۱،بند ۱۸آمده است که:”چهاردهمین سر زمین که من-اهوره مزدا-آفریدم” وَرِنَ”ی چهار گوشه بود که فریدون در آن زاده شد.پس آنگاه اهریمن همه تن مرگ بیامد وبه پتیارگی،”دشتان” نا بهنجار زنان وبیداد گری فرمانروایان بیگانه را بیافرید.”با همه ی این اوصاف رابطه ای بین میل مفرط “وره ن”لکی ودیو شهوت وهوس پهلوی ودر نهایت منطقه ی چهار گوش اوستایی وآفریننده ی “دشتان” نا هنجارزنان وجود دارد.
۱٫دشتان= عادت ماهانه ی زنان
منابع/وندیداد ،بر گردان ابراهیم پور داوود/گاتها ،جلیل دوستخواه/بند هشن/
(مهدی زینی)

مهدی زینی

من مهدی زینی ا صلانی متولد 1337-الشتر ،کارشناس زبان و ادبیات فارسی ،دبیر باز نشسته ی آموزش و پروش ،نویسنده ی دو کتاب رد پای پیشینیان «فرهنگ عامه ی لکی» و کتاب شرح و بیان توصیفی برخی واژه های لکی که هر دو در دست چاپ هستند.هم اکنون در مورد معرفی زبان و فرهنگ لکی فعالیت می کنم.

شما ممکن است این را هم بپسندید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

7 + 1 =