ناشاسه / nashasah

ناشاسه / nashasah
ناشاسه واژه ای لکی ویکی از زمانهای شوم و بد یمن است.عموما زمان این واژه هنگام غروب آقتاب است وکسی که بخواهد در این زمان بخوابد، او را از خواب ناشاسه منع می کنند ومی گویند: ناشاسه است نخواب، زیرا ممکن است دیو به تو آسیب برساند. باور مردم بر این است ، کسی که در این زمان بخوابد خواب پریشان می بیند و ممکن است هر گز از خواب بیدار نشود وهمچنین این خواب بد موقع بر روی خلق و خوی او تاثیر گذار است . همچنین نفرین کردن و آرزوی بد برای نزدیکان، که از ته دل صورت نمی گیرد ، در زمان ناشاسه ،منع می شود.زیرا معتقدند که هر نفرین وآرزویی در این زمان بر اورده می شود.در مورد این زمان بد موقع باورها بسیار است که به آن پرداخته نمی شود.
واژه ی “ناشاسه” در زبان پهلوی به اشکال مختلف آمده است وهمگی بر خواب بد و غیر عادی دلالت دارند.بوشاسپ / bushasp = رویا،خواب بیش از اندازه و خواب بد. بو شیاسپ / bushyasp = خواب غیر عادی.
در اوستا به شکل “بوشینستا” یا بوشیستا آمده وبنا بر نظر آقای دوستخواه به معنی آنچه پیش آمدنی است.همچنین به معنای دیو خواب نا به هنگام واهریمنی ذکر شده ودر وندیداد(فر.۱۸،بندهای ۷-۱۵و۲۳-۲۵) آمده است : “هنگام بامداد خروس بانگ بر می دارد تا مردمان را به بیداری وپرداختن به اندیشه وگفتار و کردار نیک بر انگیزد،اما بوشاسپ آنان را به خوابی نابهنگام وسنگین فرو می برد واز کارهای نیک باز می دارد.
در کتاب بُندَهُشن از آن به عنوان دیو تنبلی یاد شده و همچنین در مورد خواب گرشاسپ در در دشت پیشانسه که تا هزاره ی اوشیدر ماه ادامه دارد ،نوشته شده است :”او را (گرشاسپ را)آن بوشاسپ بد ببرده است .”در مورد این دشت در کتاب مینوی خرد ترجمه ی احمد تفضلی نیز آمده است که “دشت پیشانسه در زابلستان ونزدیک دماوند است و جسد سام در آنجا خاک شده است.”
این واژه در زبان لکی به ناشاسه تبدیل گردیده وبا توجه به معنی و مفهوم و باور مردم نشانی از اصل اوستایی خود را همراه دارد.
منابع: اوستا،جلیل دوستخواه ص۴۲۹/ بند هشن /مینوی خرد،ترجمه ی احمد تفضلی/
(مهدی زینی)

مهدی زینی

من مهدی زینی ا صلانی متولد 1337-الشتر ،کارشناس زبان و ادبیات فارسی ،دبیر باز نشسته ی آموزش و پروش ،نویسنده ی دو کتاب رد پای پیشینیان «فرهنگ عامه ی لکی» و کتاب شرح و بیان توصیفی برخی واژه های لکی که هر دو در دست چاپ هستند.هم اکنون در مورد معرفی زبان و فرهنگ لکی فعالیت می کنم.

شما ممکن است این را هم بپسندید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

2 + 3 =