مویه برای زنان

مویه برای زنان+
مویه کردن یکی از رسوم ریشه دار در فرهنگ مردم لرستان است.در مراسم سوگواری، زنان در وصف متوفی اشعاری را می خوانند ودیگرزنان در هنگام واقاو،یا پایان هر بند از موگه، اورا یاری می کنند.غالبا زنانی که در این کار مهارت وصدایی گیرا دارند بر دیگران ارجحیت دارند.گاهی مردان نیز برای مردگان مویه گری می کنند،منتهی این مویه گری عمومیت ندارد.تنها این زنان هستند که در طول تاریخ وادوار متمادی صحنه گردان این مراسم هستند.
با کمی تامل در می یابیم که تا حالا کسی- به زبان لکی – به خود زحمت نداده است که برای بزرگداشت زنان ودر رثای آنان شعری بسراید.اگر هم اشعاری وجود داشته باشد ابیاتی بس اندک وبی محتوا هستند. در وصف زنان اشعار عاشقانه بسیار داریم،واین اشعارهم برای تسکین و التذاذ شخص شاعر سروده شده اند.
در تاریخ ایرن از عهد باستان تا کنون هم جز چندین نمونه اندک ، از نوحه گری برای زنان مطلب قابل اشاره ای وجود ندارد.
در شاهنامه فردوسی که بزرگترین منبع وتاریخ گویای فرهنگ وآداب ایرن زمین است،اطلاعات زیادی ازمراسم سوگواری جز چند مورد ،آن هم کوتاه چیزی دریافت نمی گردد. یک نمونه مربوط به مرگ مادر سیاوش است ودر مرگ او سیاوش مویه می کند.
به تن جامه ی خسروی کرد چاک/به سر بر پراکند تاریک خا ک
همی بود با سوگ مادر دژم/همی کرد با جان شیرین ستم
بسی نوحه کردش به روز و به شب/بسی روز نگشاد برخنده لب
آنگونه که از این ابیات بر می آید تنها سیاوش برای مادر گریه می کند واز همراهی دیگران اثری نیست.
در وصف وستایش مادرو زن اشعار زیادی در متون ادب فارسی موجود است وآنچنان زیبا وشایسته است که خواننده را به تحسین وا می دارد.اما این اشعار مقوله ای جدا از این موضوع است.در زبان لکی تک بیتهای معدودی به عنوان فولکلور وجود دارد که در وصف وبزرگداشت زنان سروده شده است.
درزمان هخامنشیان هم نشانه ی قابل استنادی که برای زنان مویه کرده باشند به روشنی مشاهده نمی گردد ،ولی هرودت در مورد مرگ کاساندان همسر کورش آورده است: کاساندان در ۶ نوامبر ۵۳۹ پیش از میلاد فوت کرد و هنگام مرگ وی در بابل ۶ روز همه به سوگواری همگانی فراخوان شدند. کاساندان قبلاز کورش درگذشت و بعد از او کورش در اندوهی فراوان ماند و برای همیشه وبه احترام همسرش تنهایی را برگزید.

در دین زردشتی هم به طور کلی خبری از مویه و گریه کردن برای در گذشتگان دیده نمی شود و این امر زن و مرد ندارد. در آیین‌ها ی زردشتی برای مردگان، سفارش شده است که نباید به شیون و زاری ادامه داد چون شیون و زاری در دین زرتشتی گناه ‌است چرا که نه تنها این کار کمکی به روان نمی‌کند بلکه چندی بعد، سختی به روان درگذشتگان می‌رسد. در ارداویراف نامه، فصل ۱۶ آمده‌است که: “رودی بزرگ و تاریک چون دوزخ از اشک بسیار مردمان که پس از مرگ درگذشتگان از چشم می‌ریزند در سر راه بسیاری از فروهران ایجاد می‌شود که آن‌ها که کمتر مویه کرده‌اند آسان تر و آن‌ها که بیشتر مویه کرده‌اند سخت تر از آن می‌گذرند.”

مهدی زینی

من مهدی زینی ا صلانی متولد 1337-الشتر ،کارشناس زبان و ادبیات فارسی ،دبیر باز نشسته ی آموزش و پروش ،نویسنده ی دو کتاب رد پای پیشینیان «فرهنگ عامه ی لکی» و کتاب شرح و بیان توصیفی برخی واژه های لکی که هر دو در دست چاپ هستند.هم اکنون در مورد معرفی زبان و فرهنگ لکی فعالیت می کنم.

شما ممکن است این را هم بپسندید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+ 34 = 43