موج مکزیکی

موج مکزیکی
“لاف” (laf ) واژه ای لکی است که دارای چند معنی است. ۱٫ زمانی بر سیلاب دلالت می کند وعموما در این معنا همراه واژه ی همکرد ئاوُ می آید (لافاوُ). ۲٫به معنای موج مکزیکی است وآن زمانیست که باد گندمهای بلند وسبز وخوش رنگ را در یک منطقه به حرکت در می آورد.۳٫گاهی معنی رویش وپر باری گندم زار را به خاطر بارش بیش از حد باران می دهد. ۴٫ درمعنی سخنان گزاف کار برد د ارد ودر این صورت مترادف وهم معنی واژه ی لکی “گپ” gap است. (البته گپ در مواردی که با تغییر لحن گفته شود معنی گزاف می دهد،مثلا می گویند:گوش ئی حرف نیه نیِ ئری وژ گه په میِ= به حرف فلان گوش نکنید گپ”لاف” می زند.)آنچه بیشتر مورد نظر است ،معنی شماره ی ۲ است.در این حالت تماشای امواج (لاف) گندم زاران مخصوصا از بلندیها بسیار لذت بخش ونشاط آور است وبرای کسی که موج مکزیکی را دیده است ، استادیومی به وسعت دشت منظر برایش مجسم می شود.واژه ای دیگر لکی که بر آبشار دلالت د ارد تاف “taf “است که در بیشتر موارد همراه لاف وبه صورت(لاف ئو تاف) می آید.
خُشاله ئسگه روئل ئر جا بین / لاف ئو تاف هر دِک ده سه برا بین (شعر لکی سیمره)
لاف هم بر سیلاب وهم بر موج گندم زار بر اثر باد دلالت دارد وربطی به موج دریا ندارد، زیرا برای موج آب واژه ای جداگانه داریم که شتره ( shoterah )تلفظ می شود.
درزبان پهلوی به معنای لابه وگریه و زاری آمده است.دررفرهنگ دهخدا می خوانیم: (لاف ). (اِ) اسم از لافیدن . خودستائی به دروغ . به تازی صلف بود و به پارسی خویشتن ستودن . (لغت نامه ٔ اسدی ). صَلف . (دهار).تصلّف . دعوی باطل . گزاف . (دهار). تیه . (منتهی الارب ). کلام فضول و عبارت گشاده و خویشتن ستائی و خودنمائی باشد. (برهان ). سخن زیاده از حد و دعوی بی اصل و با لفظ زدن و پیمودن مستعمل است . (آنندراج :
نگوئیم چندین سخن بر گزاف / که بیچاره باشد خداوند لاف .(فردوسی)
شاید دلیل اینکه در زبان لکی آب زیاد که کنترل آن غیر ممکن است لافاو نامیده می شود،این باشد که از حد معمول وعادی گذشته است .سخن گزاف ولاف هم چون از حد معمول گذشته وبزرگ نمایی (آگراندیسمان) شده است لاف نامیده می شود.
منابع : فرهنگ ده خدا/فرهنگ پهلوی ،ژاله ی آموزکار ودیگران/
(مهدی زینی)

مهدی زینی

من مهدی زینی ا صلانی متولد 1337-الشتر ،کارشناس زبان و ادبیات فارسی ،دبیر باز نشسته ی آموزش و پروش ،نویسنده ی دو کتاب رد پای پیشینیان «فرهنگ عامه ی لکی» و کتاب شرح و بیان توصیفی برخی واژه های لکی که هر دو در دست چاپ هستند.هم اکنون در مورد معرفی زبان و فرهنگ لکی فعالیت می کنم.

شما ممکن است این را هم بپسندید

۲ پاسخ‌ها

  1. امیر اعظم گفت:

    یا تاف و یا لاف و یا صاحب ذوالفقار
    آن شه که در کشتی نشست
    این دعا را بخواند و طوفان بر نشست.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 + 6 =