«لاوه لاوه جادوی تربیت»

«لاوه لاوه جادوی تربیت»
«برایِ براکه م ها قُشه ن شا /خدا نکُشتیِ ئه را ته ما شا»
معمولاً از آغاز تولّد تا حدود ۱۳-۱۲ سالگی را که تقریباً پایان دوره دبستانی است، دوران کودکی مینامند.اینکه این زمان خود به چند دوره تقسیم می شود و هر قسمت نیز دارای چه تقسیماتی دیگر است دز خوصله ی این گفته نیست.انچه مورد نظر ماست اهمیت آموزش و تربیت نونهالان در این مدت زمان کودکیست. دوران کودکی در زندگی انسان از اهمیتی ویژه برخوردار است. در این دوران میتوان بنای یک زندگی سالم سعادتمندانه را پیریزی کرد.
در این زمان کودک از قوه ی الگو پذیری فو ق العاده ای بر خوردار است و آنچه را می شنود و می بینید ،سعی می کند هم تقلید کند و هم در ضمیر پنهان حود نگهداری کند و در آینده به کار ببرد.
روانشناسان معتقدند که الگو دهی در دوران کودکی در پرورش و ایجاد زمینه ای مناسب برای رشد و شکوفایی کودک در زندگی آینده بسیار مفید و ارزشمند است.
در زمان کنونی بارها برای معلمان ما اتفاق افتاده است ،وقتی که از کودکان می پرسیم که در آینده می خواهید چه کاره شوید ؟بدون تامل ، چند شغل سر آمد و مورد قبول اکثریت جامعه را نام می برند ، این امر حاکی از این مطلب است که در جامعه و خانواده در مورد این مشاغل صحبت می شود و مشاغلی مفید و مورد احترام و….معرفی شده اند.
نواهای مادرانه:این نوع از موسیقی بی ساز توسط مادران برای فرزندان دلبند خوانده می شود.بارز ترین این نوع «لاوه لاوه» است که با آهنگی دلنشین وگاه حزین واز ته دل اجرا می گردد.تاثیر آن به حدی زیاد است که کودک را گاه با وجود درد داشتن به خواب فرو می برد.
در زمان گذشته (زمان سرایش ابیات لاوه لاوه)در میان جامعه ی لک زبان همانند امروز که مشاغلی پر طرفدار هستند ؛کارها و مشاغلی باب روز بوده و مردم آرزوی گماشتن و پرداختن به آن را داشته اند .کلمات و مضمون «لاوه لاوه» نه تنها فرد مورد خطاب بلکه دیگر کودکان شنونده را نیز هدف قرار می دهد وآنها نیز می آموزند.
برخی از این مشاغل را در بین اشعار و ابیات »لاوه لاوه » که حکم جادوی تربیت را دارد ،می توان دید و مورد بر رسی قرارداد.ابتدا با ابیاتی شیرین و با موسیقی آرام بخش و تاثیر گذار که دل سنگ را هم نرم می کند ،کودک را آماده ی پذیرش شنیدن و نقش بستن ابیات کلیدی ، در ذهن و ضمیر خود می کنند.
«لیلیِ تفلِ ویش مه لاوناوا / بین الله ده نگش سه نگ مه تاونا»
«لاوه لاوه کیِ لاو تیه ریِ بکه م /ئه ر نُم چیه مم جا تیه ریِ بکه م»
این بیت باعث آرامش و اطمینان خاطر کودک می گردد و احساس امنیت به سوی او می آید و با جان ودل ابیات وتلقینات بعدی را خریدار می شود.
«برای براکه م ها قُشه ن شا / خدا نکُشتیِ ئه را ته ماشا»
در این بیت به طور ناخود آگاه به کودک توصیه می کند که در آینده به جمع سواران و رزمیان قشون دولتی بپیوندد ، زیرابودن در این لباس فرد را تماشایی و مورد احترام دیگران جلوه می دهد و حفاظت از مردم و کشور کاری خداپسند و ارزشمند است.
«زلفه ل دته کم حویل ئو قرتاسه / ئه را به ن شمشیر براکیِ خاسه»
این بیت به مبارز بودن و مردشدن وکودک در آینده به طوری که شمشیر ببندد و درمیان مرمدان و جنگاوران ایل به خو نمایی بپرادازد ،اشاره دارد . همچنی حس یگانگی و دوست داشتن و وابستگی اعضای خانواده را تبلیغ می کند و به نوعی باعث ایجاد دلبستگی و ایثار افراد خانواده با هم می شود.
«برایِ براکه م ئج برال سه ر ته ر / کوگ تویلی مل ،خاکه پوسکی که ر»
در این بیت کودک را به تلاش و کوشش وا می دارد تا وارد میدان رقابت و برتری شود.منتهی این فرد برتر هنوز کودک است و با خاک بازی می کند ودر آینده باید آرزوی مادر را بر آورده کند.
این تحریک وتلقین به رقابت با توجه به بیت قبل هیچگاه به حسادت و دشمنی نمی انجامد ،چرا که در بیت قبل ابتدا کودک با اتحاد و دوستی و محبت خانوادگی آشنا گردیده است.
«لاوه لاوه که م ئیی دویر دیاری / وژم چیمه ریی ده رُمیی باری»
در این بست به کودک تلقین می شود که انتظاری که از او در آینده می رود آوردن دستاویز و در آمد است برای خانواده و گذران امور زندگی.این پیام در ذهن کودک نقش می بنددکه در آینده تنبلی را کنار گذاشته و مسولیت پذیر باشد.

در هر صورت دوستان جوان ما می توانند از هر کدام از ابیات لاوه لاوه یک دنیا تربیت و تعلم غیر مستقیم بیابند و در معرض خوانش دیگران قرار دهند.
(مهدی زینی)

مهدی زینی

من مهدی زینی ا صلانی متولد 1337-الشتر ،کارشناس زبان و ادبیات فارسی ،دبیر باز نشسته ی آموزش و پروش ،نویسنده ی دو کتاب رد پای پیشینیان «فرهنگ عامه ی لکی» و کتاب شرح و بیان توصیفی برخی واژه های لکی که هر دو در دست چاپ هستند.هم اکنون در مورد معرفی زبان و فرهنگ لکی فعالیت می کنم.

شما ممکن است این را هم بپسندید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+ 41 = 47