« سره پِر / seraper  »

« سره پِر / seraper  »

«سره پر» اصطلاح و استعاره ای لکی هست.برای پی بردن به اصل اصطلاح باید در مورد چند وسیله و ابزار کار نجاری و آشپزخانه صحبت کنیم.

«تبر» یک وسیله برای بریدن درخت است که شامل دسته ای چوبی و یک سر آهنی همانند تیشه ، منهی جهت دهانه ی تیز آن بر عکس تیشه هست.           به دسته ی این وسیله در زبان لکی «دُم تَوَر»و به سر آهنی آن « سر توَر» می گویند.سر تور داری یک دهانه ی تیز به نام «دَم تَوَر» و قسمت پهن تر به نام «هو» می باشد.

تیشه هم از وسایل نجاری و آشپزخانه است که همانند تبر دارای اجزایی به همان نامهای بالاست.

قند شکن نیز همین خصوصیات تیشه و تبر را داراست منتهی از نظر شکل و ساخت بسیار کوچکتر است و هم در آشپزخانه مورد استفاده دارد و هم در نجاری و کوبیدن میخها.در لکی به آن «قنِشگِن» می گویند.

و اما گاهی هنگان استعمال این وسایل قسمت سر به خاطر اینکه خوب با دم مستحکم نشده است ، از آن جدا می شود و به هر سمتی ممکن است پرتاب شود.این حرکت گاهی باعث برخورد با وسایل دیگر و یا بدن انسان می شود و خرابی جبران ناپذیر به بار می آید.

این عمل در زبان لکی به «سِره پِر بیین» مشهور است. دقیقا این اصطلاح و کنایه ی لکی با توجه به همین موضوع بر افرادی دلالت می کند که بدون مشورت دیگران و به طور ناگهانی و بی خبر کاری انجام می دهند و همه را متعجب می کنند و به خاطر کار نسنجیده اشان مذمت می شوند.
به اینگونه افراد در زبان و فرهنگ لکی «سِره پِر» گفته می شود.

 

#مهدی_زینی

 

http://telegram.me/farhangelakI

مهدی زینی

من مهدی زینی ا صلانی متولد 1337-الشتر ،کارشناس زبان و ادبیات فارسی ،دبیر باز نشسته ی آموزش و پروش ،نویسنده ی پنج کتاب 1.رد پای پیشینیان «فرهنگ عامه ی لکی» 2. کتاب چپرا شرح و بیان توصیفی برخی واژه های لکی 3.کتاب سالفه یا مینی مالیست لکی 4. مجموعه ی شعر لکی به نام کژاوه هویر 5. مجموعه ی شعر فارسی به نام ورینجه که هر پنج به چاپ رسیده اند.هم اکنون در مورد معرفی زبان و فرهنگ لکی فعالیت می کنم.

مطالب مرتبط

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

34 + = 39