«سالفه لکی»

+«سالفه لکی»
راستی دوستان تا حالا از خود پرسیده ایم که چطوری برخی اجناس مهر یک شهر یا منطقه بر پیشانیشان خورده است؟ روغن محلی (حیوانی ) به روغن کرمانشاهی معروف شده است ویا چطور گز بلداجی به گز اصفهان و یا عسل ، ماست ، میوه ، زیره ، دستمال و دیگر اجناس هر کدام به نام شهر یا قوم و یا استانی ثبت شده اند .آیا همانند آنها در دیگر جایها نیست و اگر هست فرایند کار چگونه بوده است.
به نظر می رسد که این اسامی ابتد از جایی آغاز شده و در ذهن مردمان ثبت و نهادینه شده است.منظورم اعتراض به هیچکدام از این موارد نیست . مثلا در لرستان همانند کرمانشاه عشایر و گله داران بیشماری هست و از همان روغن هم تولید می کنند منتهی آنچه که اهمیت دارد ثبت آن به نام کرمانشاه است. در این موضوع بحث و اعتراضی نیست زیرا هر آنچه مردمان بگویند و بپسندند قابل احترام و رویکرد است.
هدف از این گفتار آن است که ما می توانیم برای برخی از داشته هایمان شناسنامه بگیریم ودر ذهنها نهادینه کنیم.مثلا همین داستانک ها و گفته های کوتاه را که منابعی ارزشمند از زبان بزرگان و پدران و مادران ماست و در لکی به آنها سالفه ، مصلحت ، مثلت ، کلسفه ، و مسئله گفته می شود و حاوی نکاتی آموزنده و هدایتگر است در جامعه ترویج دهیم. ما باید این گفته ها را همیشه با قید «لکی» همراه کنیم و بگوییم : «سالفه ی لکی ».موضوع و معنا و محتوای سالفه را در نوشته ای جداگانه توضیح داده ام ، که ان شا الله به موقع ارائه خواهم داد. در پایان از دوستان بزرگوار لک زبان می خواهم که از بزرگان و اقوام کهنسال خود نمونه ای از این سالفه ها را جویا شوند و به نام «سالفه ی لکی» و به زبان لکی با ادبیاتی شیرین و زیبا باز آفرینی کنند و در گروه ارائه نمایند.
چنانچه برای فرهنگ لکی ارزش قائل هستیم این کا را انجام دهیم . برای نوشتار می توانید از رسم الخط لکی که در گروه هست و با یک سرچ ساده نمایان می شود استفاده کنید و اگر دوست نداشتید با هر رسم الخطی که برایتان مقدور بود این کار را انجام دهید.درضمن سعی کنیم هر کدام از داشته هایمان را حتما با صفت و قید لکی چه در نوشته و چه در محاوره و گفتار همراه کنیم ، همانند غذای لکی، ادویه ی لکی، بخور لکی، بازی لکی، واژه ی لکی، لباس لکی ،واته ی لکی، فال چهل سرود لکی ،موسیقی لکی و…… سپاسگزار همه
(مهدی زینی)

مهدی زینی

من مهدی زینی ا صلانی متولد 1337-الشتر ،کارشناس زبان و ادبیات فارسی ،دبیر باز نشسته ی آموزش و پروش ،نویسنده ی دو کتاب رد پای پیشینیان «فرهنگ عامه ی لکی» و کتاب شرح و بیان توصیفی برخی واژه های لکی که هر دو در دست چاپ هستند.هم اکنون در مورد معرفی زبان و فرهنگ لکی فعالیت می کنم.

شما ممکن است این را هم بپسندید

۲ پاسخ‌ها

  1. آزادبخت گفت:

    گل گفتید . متاسفانه ما چوب همین قید نکردن وا‍ژه ی لکی رو درکنار اسم و فرهنگ و …. خودمون رو میخوریم و گاها حتی به اسم دیگر اقوام ثبت و معرفی می کنیم که واقعا جای تاسف داره 

    ممنون از نکته بینی و دقتتون انشالله درخدمت شما هستیم و به شما کمک خواهیم کرد  

    گیونت عازا     یا علی

  2. یاسان گفت:

    با سلام خدمت شما عزیز گرامی

    با این توصیه شما به نوعی دیگران را تشویق به همان کاری می‌کنید که دیگران کرده‌اند و به آن مصادره به شخص می‌گویند. مثلا روغن محلی (روین دو یا رغو دو) را روغن کرمانشاهی میگویند و دیگر مثال‌ها که ذکر فرموده‌اید. با این کار چیزی به آگاهی درست مردم اضافه نمیشود چرا که یکسویه است. به عنوان مثال. سالفه را در لری نیز به کار می‌برند یا غذا و ادویه و لباس و موسیقی مردمان لک‌زبان همان است که از آن مردم لرزبان. و چه بسا اشتراکات فراوان دیگر میان لر و لک . کرد و بختیاری وشیرازی و ممسنی و… در واقع این شبیه همان نگرش ناقص و بلکه یکجانبه‌نگرانه است که برخی زبان لکی و حتی لری را زیرمجموعه  کردی گرفته‌اند. این نوع نگرش شبیه آن مثل است که چون خر از آن من است پس پالان هم از آن من است. هویت‌های مشترک و شباهت‌ها و تفاوت‌های اعضای یک مجموعه به نام ملت را هر کدام آگاهانه و عالمانه شناختن دیگر است و با اصرار و تبلیغ چیزی را از آن یک قوم و شهر و طایفه دانستن دیگر.

    خاطره‌ای را با شما در میان میگذارم: فیلمی از مصاحبه و تنبورنوازی مرحوم امام‌قلی امامی (اهل دلفان) به دوستی کرد زبان نشان دادم و ایشان با اشاره به نام مقام‌های تنبوری که مرحوم امامی در فیلم ذکر میکردند گفتند که این نام‌ها به خاطر شباهتشان به زبان کردی دلیل است بر کردی بودن مقام‌ها و ساز تنبور و بلکه خود امام‌قلیامامی! و به عنوان مثال مقامی به نام «هَلْپَرْکی» را که مرحوم امامی ذکر کرده و نواختند نوعی رقص (بازی) نزد کردها دانست(هه‌لپه‌رکه) و از همین راه همه چیز را مصادره به نفع میکرد. من هم گفتم لرستان پیشکشتان پس باید تا آنسوی شهر شیراز را نیز جزو همان کردستان رویایی بدانید چرا که بجز ما لک‌زبانان(هَلْپَرْکی)؛ لر زبان‌ها (هَل‌پِرکی) و شیرازی‌ها (هَلْپَرَک) نیز این واژه را به لهجه خود به کار میبرده‌اند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

3 + 3 =