زِنِشد /zeneshd

+زِنِشد /zeneshd
زِنِشد با کسر اول و دوم واژه ای لکی است و به معنای ضربه ی شدید،حفظ برتری هنگام برخورد،دارای غیرت وکار آیی و زدن ضربان است.هنگامی که می خواهند مقایسه ای بین دو سلاح انجام دهند ،می گویند :سلاح شماره ی یک دارای زنشد بیشتری نسبت به سلاح شماره ی دو است. در زبان فارسی به صورت “زنش” با فتح اول و کسر دوم آمده وبه معنای ضربه است،در زبان پهلوی به صورت زنیشن(zanishn) وبه معنای :زنش،ضربه،کشتار،قتل عام ،صدمه،آزار وتنبیه به کار بده شده است.در اوستا این واژه به شکل:سنیتیش(snaithish) آمده است وآن نوعی زین افزار (جنگ افزار امروزی) است.در ایران باستان زمان اوستا،چون وسایل ولوازم جنگی را بر اسب سوار می کردند زین افزار خوانده می شدند وزین معنای امروزی را نداشت.بعدا که زین امروزی برای راحتی سفر وسوار شدن بر اسب به کار برده شد آن را به تبعیت از زین افزار، زین نامیدند.یکی از این زین افزارها سنیتیش(snaithish) بود که دریسنا ۵۷ (سروش یشت) ودر فروردین یشت پاره ی ۷۱ به آن اشاره گردیده است.از این ریشه فوق الذکر واژه ی snatha به معنای زنش گرفته شده است وآن ضربتی است که با سلاح (ساز جنگی) زده می شود.
مرحوم پور داوود معتقدند که آنچه را فرهنگها از شعر ابوشکور به عنوان شاهد آورده اند واین واژه را ستی پنداشته وضبط کرده اند اشتباهیست که از جانب نویسندگان نسخه ای رخ داده است. و اصل آن سنی است با نون و نه تاء ، زیرا در گزارش پهلوی هرمزد یشت ،سنه (sneh) به معنای سلاح است.
زمین چون ستی بینی و آب روذ / بگیرذ فراز و نیایذ فروذ (ابو شکور بلخی)
با توجه به مراتب بال ،در می یابیم که واژه ی زنشد (zeneshd) لکی همانند هزاران واژه ی دیگر لکی ریشه در ایران باستان ومتن اوستا دارند.
منابع : زین افزار پور داوود ص ۱۹/ فرهنگ واژه های پهلوی با گرد آوری ،ژاله آموزگار،دکتر بهرام فره وشی،بهرام روشن ضمیر ،فرهنگ دهخدا./
(مهدی زینی)

مهدی زینی

من مهدی زینی ا صلانی متولد 1337-الشتر ،کارشناس زبان و ادبیات فارسی ،دبیر باز نشسته ی آموزش و پروش ،نویسنده ی دو کتاب رد پای پیشینیان «فرهنگ عامه ی لکی» و کتاب شرح و بیان توصیفی برخی واژه های لکی که هر دو در دست چاپ هستند.هم اکنون در مورد معرفی زبان و فرهنگ لکی فعالیت می کنم.

شما ممکن است این را هم بپسندید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

9 + 1 =