«داو»

«داو»
«داو» واژه ای لکی و به معنای ادعای کاری را داشتن و نوبت گرفتن برای پرداختن به کاری مخصوصا جنگ است. هر گاه همراه «طلب»(تلو) بیاید « داوُتلو» تلفظ می شود و همان معنی فارسی داوطلب را دارد.معنی دیگر آن در زبان لکی جنگ و درگیری و مهیا شدن برای شرکت در جنگ است.درابیات فولکلور مویه آمده است :
ئیمرو داوُیِ داوُ برا برایه / هر کی بی برایه سره نگرایه
ته رسم دُما تو قالیِ بر پا بو / کیِ ئو کیِ بکه ن که س داوتلو نو
در فلکلور اول «داویِ داوُ کردن» مساوی رجز خوانی زبان فارسی است و معنای جنگ طلبی و حریف خواهی از آن استنباط می شود.
درر فولکلوردوم به این معنی اشاره دارد که «داوُ تلو شدن» و یا «داویِ داو کردن» کار هر کسی نیست و مردانی شجاع و نترس لازم دارد.ممکن است به ذهن کسی متبادر شود که جنگ طلبی کار خوب و پسندیده ای نیست ،درست است همه بر این باورند ،اما گاهی برای حفظ آبرو، ناموس،شرف خانواده و دفاع ازخاک کشور در مقابل مهاجمان، اینگونه افراد لازمند و کارشان پسندیده و شایان ذکر رشادتها و«موگه خوانی» درمرگشان.
واژه ی« داوُارو» که به معنای درد سر و درگیری است نیز از همین بن است ،در فولکلوری لکی آمده است :
که م بو که م بچو ،که م بیه ئه ر وه رم / ئاخر «داوُارو» مارین ئو سه رم
در گذشته که وسایل حمل و نقل از جایهای دور به منطقه کم بود ، مردم بیشتر با استر بارها را حمل می کردند ، در این زمانی کسانی از اطراف کرمانشاه برای فروش محصولات باغی مخصوصا توت ،این میوه را در جوالهای مخصوصی می ریختند و بر پشت استر می گذاشتند و به جایهای دور برای فروش عرضه می کردند. به این جوالها که عموما سیاه رنگ بود، «داوُ» گفته می شد.
در زبان لکی واژه هایی مانند : داوُ ئاوُردن ، داویِ داوُکردن ، داوُه بار= (دُرده بار)،داوهواردن و ….از این بن هستند. همچنین به بسته های بزرگ غلات و حبوبات درو شده را که برای حمل به خرمنگاه به اندازه ی یک «خر بار» روی هم جمع می کنند ، داو گفته می شود ، البته این واژه در برخی نقاط کار برد دارد.
در فرهنگهای فارسی برای آن معانی مختلف آمده است :درفرهنگ دهخدا به معنای نوبت بازی در نرد و شطرنج آمده است.در فرهنگ .در فرهنگ معین به معنای نوبت ، نوبت بازی یا تیر اندازی در نظر گرفته شده است.در فرهنگ عمید علاوه بر معانی بالا به معنای ادعا و دعوی کاری داشتن هم آمده است.
منابع : فرهنگ دهخدا / فرهنگ معین / فرهنگ عمید /
(مهدی زینی)

مهدی زینی

من مهدی زینی ا صلانی متولد 1337-الشتر ،کارشناس زبان و ادبیات فارسی ،دبیر باز نشسته ی آموزش و پروش ،نویسنده ی دو کتاب رد پای پیشینیان «فرهنگ عامه ی لکی» و کتاب شرح و بیان توصیفی برخی واژه های لکی که هر دو در دست چاپ هستند.هم اکنون در مورد معرفی زبان و فرهنگ لکی فعالیت می کنم.

شما ممکن است این را هم بپسندید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+ 71 = 81