«جاواز کردن / gawoaz kerden»

«جاواز کردن / gawoaz kerden»
«جاواز کردن» واژه ای لکی است که به نظر می رسد در اصل عربی باشد که وارد زبان زبان لکی گردیده است و همراه واژه ی همکرد «کردن / kerden»دارای صبغه ی لکی شده است.در زبان لکی هر گاه بخواهند چیزی را از مکانی به مکانی دیگر منتقل کنند از مصدر «جاواز کِردِن» سود می برند. برخی مواقع برای هدایت آب از کرتی به کرت دیگر یا تغییر محل چهارپایان که در میان علفزار میخکوب شده اند از این واژه استفاده می شود.برخی از علمای زبان معتقدند که واژه هایی همانند تجاوز که از همین جاوز بر آمده اند عربی نیستند و از طریق عثمانیها وارد زبان عربی شده و در اصل فارسی هستند.عربها برای تجاوز واژه ی «اعتداء» را د ارند یا برای انقلاب «ثوره» را دارند و….
در زبان لکی معادل واژه ی «تجاوز» را به شکل«ته کاویز» لکی کرده و به کار می برند.
در زبان عربی از این واژه در مواردی که سخنی دهان به دهان بگردد و در واقع تغییر مکان بدهد و انتشار یابد، استفاده می شود ،آنچنانکه در حدیث زیر و جملات بیشمار دیگر آمده است.
همچنین در فرهنگهای عربی به شکل زیر آمده است :
جاوَزَ: ( فعل )
جاوزَ / جاوزَ عن یجاوز ، مُجاوَزهً ، فهو مُجاوِز ، والمفعول مُجاوَز
جاوزَ الطَّریقَ ونحوَه : تعدّاه وخلّفه
جاوز الثلاثین من عمره : أتمّها وزاد علیها ،
جَاوَزَ مَسْؤُولِیَّتَهُ : طَغَى ، دَخَلَ فِیمَا لاَ یَعْنِیهِ
جاوز الحدَّ : أسرف ، أفرط ،
جَاوَزَ عَنْ سَیِّئَاتِهِ : صَفَحَ عَنْهُ ، غَفَرَ لَهُ ، عَفَا عَنْهُ

کلِ حدیثٍ جاوَزاَثنین فَشا = امام محمد باقر (ع)
منبع: المنجد/
(مهدی زینی)

مهدی زینی

من مهدی زینی ا صلانی متولد 1337-الشتر ،کارشناس زبان و ادبیات فارسی ،دبیر باز نشسته ی آموزش و پروش ،نویسنده ی دو کتاب رد پای پیشینیان «فرهنگ عامه ی لکی» و کتاب شرح و بیان توصیفی برخی واژه های لکی که هر دو در دست چاپ هستند.هم اکنون در مورد معرفی زبان و فرهنگ لکی فعالیت می کنم.

شما ممکن است این را هم بپسندید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

87 + = 90