«اقتباس»

«اقتباس»
اقتباس مصدر عربی از باب افتعال به معنای گرفتن ،اخذ کردن ،آموختن و فرا گرفتن علم و هنر و ادب از دیگری است. در فرهنگ دهخدا آمده است : اقتباس . [ اِ ت ِ ] (ع مص ) فراگرفتن آتش . (تاج المصادر بیهقی ). آتش گرفتن ، چرا که مصدر است مأخوذ از ماده ٔ قبس که بفتحتین بمعنی آتش پاره است . (آنندراج ) (غیاث اللغات ). گرفتن آتش . (ترجمان القرآن ). || نور گرفتن . (غیاث اللغات ) (آنندراج ). گرفتن روشنائی . (ترجمان علامه ٔ جرجانی ترتیب عادل ) : بر ضمیر خورشیداقتباس سخن شناس … مخفی نخواهد بود. (حبیب السیر). || فراگرفتن علم . (تاج المصادر بیهقی ). دانش گرفتن . (ناظم الاطباء).گرفتن علم . (ترجمان القرآن ). علم آموختن از کسی . (آنندراج ). || دانش دادن . || فایده گرفتن . || فایده دادن . (ناظم الاطباء). || (اصطلاح بدیع) اندکی از قرآن یا حدیث در عبارت خود آوردن بی اشارت . (غیاث اللغات از کنزاللغات ) (آنندراج ). و جایز است تغییر آن برای وزن شعر یا امری دیگر. (آنندراج ). اقتباس آن است که نثر یا نظم متضمن گردد چیزی از قرآن یا حدیث را چون :
نقد عمر زاهدان در توبه از می شد تلف
قل لهم ان تنتهوا یغفر لهم ما قد سلف .

خاقانی (از آنندراج ).

دراین بیت ، الذین کفروا را به لفظ لهم بدل کرده است . (آنندراج (
در اصطلاح علم بدیع آن است که در کلام نثر یا نظم مطلبی از قرآن یا حدیث یا بیتی معروف را بیاورند در حالیکه اشاره ای صریح به آن آیه ، حدیث یا بیت نکرده باشند.مانند این بیت :
که من شهر علمم علیم در است / درست این سخن گفت پیغمبر است
که ترجمه ی حدیث نبوی : «انا مدینه العلم و علی بابه»است.در مورد اقتباس نظرات بسیار و طولانیست و ما را با آن کاری نیست .ما می خواهیم معادل لکی آن را گوشزد کنیم و اینکه زبان لکی برای اصطلاحات ادبی بر خلاف زبان فارسی که دست به دامان زبان عربی گردیده ، معادلهای زیبا و به جا د ارد.
«چه پرا» واژه ای لکی است و معنای گرفتن آتش از آتشی دیگر دارد،همانند روشن کردن سیگار توسط سیگاری دیگر.در گذشته به خاطر اینکه وسایلی مانند فندک، کبریت و موارد مشابه در دسترس نبود ، مردم برای درست کردن آتش جدید به خانه ی همسایه می رفتند و با مشتی کلوش یا چوبهای باریک و خشک شده ، آتش را به اجاق خود می آوردند و آتشی نو درست می کردند.این واژه بهترین و نزدیکترین گزینه برای جانشینی اقتباس است.
«چه پرا»
ئاگر درینم چوی ئاتشفشانه
هر کیِ سُتن هایتیِ خیال
چه پرا ،چه پرا ،
هار کویژه
(مهدی زینی)

مهدی زینی

من مهدی زینی ا صلانی متولد 1337-الشتر ،کارشناس زبان و ادبیات فارسی ،دبیر باز نشسته ی آموزش و پروش ،نویسنده ی دو کتاب رد پای پیشینیان «فرهنگ عامه ی لکی» و کتاب شرح و بیان توصیفی برخی واژه های لکی که هر دو در دست چاپ هستند.هم اکنون در مورد معرفی زبان و فرهنگ لکی فعالیت می کنم.

شما ممکن است این را هم بپسندید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+ 56 = 59