اشعاربا میه فه ز/ba meyah faz (با مسمی / کاربردی)

اشعاربا میه فه ز/ba meyah faz (با مسمی / کاربردی)
اشعار بامیه فه ز ( با مسمی/کاربردی) اصطلاحی است که اینجانب بر بعضی اشعاریا تک بیتهای لکی اطلاق داشته ام.اشعار با مسمی، ابیات یا تک بیتهایی هستند که اشاره به داستان یا باوری دارند.این اشعار در طول زمان بدون شناخته شدن گوینده نسل به نسل باقی مانده اند.گاه ریشه در حقیقت دارندوگوشه ای از تاریخ را روشن می نمایند.گاه ریشه در خرافات وباورها دارند.دو مورد از این اشعار باتوجه به ریشه ی پیدایش بنا بردانسته های شخصی و گفته های معمرین بیان گردیده اند.
۱٫کش کش کش پوپه رشه / میمو یه شو دو شو خوشه
Kesh kesh kesh pôpa rasha / memo ye show dow show khoasha
کیش کیش ای خروس تاج طلایی!مهمان یک یا دوشب عزیز است.
درگذشته های نه چندان دور که هنوز مردم اسیر تمدن وزندگی ماشینی ودر نتیجه نقصان عواطف انسانی نبودند؛رفت وآمد وسر کشی افراد اجتماع از یکدیگر مرسوم بود و مقبولیت عام داشت .این خصیصه در میان ایلات وعشایر به مراتب پر رنگ تر بود .گاه اتفاق می افتاد که شخص یا اشخاصی که در سفربودند به خاطر باران یا برف مجبور بودند مدت چندین شبانه روز در منزل کسی بمانند .صاحب خانه نیز با کمال احترام ازمهمان خود آنطوری که صفت ذاتی عشایر است پذیرایی می نمود .بعضی مواقع افراد بی کاره و شکم چرانی بودند که می خواستند از این حسن نیت ها سوءاستفاده نمایند .اما زن صاحب خانه ضمن ترنم شعر بالامهمان شکم چران را متوجه رفتن خود وهوشیاری مهماندار می نمود .
۲٫ لونه مه شویین لونت بشویی/کاو بلنگ سر برات بکشی
Lona me shoyen lonat beshoye / kâwo e beleng sar berât bekoshe
(ای کسی که لانه ی مرا خراب کردی!امیدوارم فلک خانه ات را خراب کندوبرادرت را بکشد.)
پرندگان در فصل بهار برای خود لانه می سازند.آنها این کار را به خاطر تخم ریزی ودر نتیجه ابقای نسل انجام می دهند .لانه ها ممکن است در میان کشتزار ها یابالکن خانه ها یا در کوه ها بناشود.در فصل بهار که مردم در تکاپوی زندگی هستندآنها را پیدا می کنند. کسانی از روی تفنن یا بی خبری ممکن است این آشیانه ها را خراب کنند .به خاطر جلو گیری از این امر مردم شعر بالا را گوشزد می نمایند تا از ترس مردن برادر لانه ها در امان بماند.مردم معتقدند که پرندگان این شعررا هر روز زمزمه می کنند.وکسانی هستند که در طول روزگاران به این بلا دچار گردیده اند.
(مهدی زینی)

مهدی زینی

من مهدی زینی ا صلانی متولد 1337-الشتر ،کارشناس زبان و ادبیات فارسی ،دبیر باز نشسته ی آموزش و پروش ،نویسنده ی دو کتاب رد پای پیشینیان «فرهنگ عامه ی لکی» و کتاب شرح و بیان توصیفی برخی واژه های لکی که هر دو در دست چاپ هستند.هم اکنون در مورد معرفی زبان و فرهنگ لکی فعالیت می کنم.

شما ممکن است این را هم بپسندید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

14 + = 16